Yazı Detayı
14 Kasım 2018 - Çarşamba 19:37
 
FIRAT'IN DOĞUSU NERESİDİR VE NEDEN ÖNEMLİ?
Dr.İmbat MUĞLU
imbatmuglu@gmail.com
 
 

Fırat’ın Doğusu; Fırat nehrinin Türkiye’den Suriye topraklarına girdiği nokta olan Cerablus’tan Irak sınırına kadar kuş uçuşu yaklaşık 400 kilometre uzanan Ayn-el Arap, Tel Abyad ve Kamışlı ile birlikte Fırat Nehri’nin kıyısındaki Rakka ve Deyri Zor şehirlerinin bulunduğu geniş bir coğrafyanın adıdır.Bu coğrafya Osmanlı Devletinin I.Dünya savaşından yenik çıkması ile bölge haritası yeniden çizilince  Suriye toprakları Fransa işgali altına girdi. Böylece bölgede yaşayan Kürtler Osmanlı’dan ayrılmış oldu. Lozan antlaşması ile Türkiye- Suriye sınırı kesinleşince Türkiye’nin Güneydoğusunda yaşayan Kürtler ile Suriye tarafında yaşayan Kürtlerin arasına sınır çizilmiş oldu.I.Dünya savaşı sonrasında Fransız mandasında Suriye devletinin kuruluşunun ardından sınırlar aşiretlerin göçlerine kapatıldı. Ancak özellikle 1925 yılında doğuda çıkan Şeyh Sait isyanı sonrasında bölgede uygulanan politikalardan dolayı birçok Kürt aşireti Türkiye’den Suriye’nin kuzeyine göç etmek zorunda kaldı. Son günlerde gündemde olan Fırat’ın doğusunun en önemli yerleşim alanı Ayn-el Arap bölgesi Halep vilayetine bağlı bir merkezdir. Osmanlı kaynaklarında burası Arap Pınar olarak adlandırılmıştı. Suriye yönetimi ise bunu Arapçaya çevirerek Ayn-el Arap olarak değiştirdi. Bağdat demiryolu kenarında 1910’lu yıllarda kurulan Alman şirketine ithafen kullanılan Kompany kelimesinin Kürtçeleşmesi ile birlikte bölgedeki Kürtler burayı Kobani olarak adlandırdılar.Ayn-el Arap’da Kürtlerin nüfusu hakkında net rakamlar olmamakla birlikte buraya bağlı 120 köyde Kürtler yaşamaktadır. Ayn-el Arap ( merkez ) ,Şeyuk Tahtani ve Serrin olmak üzere 3 nahiyeye sahip olan ilçenin en kalabalığı Ayn-el Arap’tır.Büyük su kaynakları ve barajlara sahip olan bölge her açıdan kritik.Petrol ve doğalgaz kaynakları, zengin tarım alanları ile bölge ekonomisinin adeta kalbi.Bu sebeplerden dolayı 1900’lü yıllarda bile İngiltere Dicle ve Fırat ve onun doğusu üzerinde ‘siyasi ve iktisadi araştırmalar yaptırmaya’ başlamıştı.Bölgedeki ‘etnik’ araştırmalar da buna dâhildi. Aynı şekilde I. Dünya Savaşı sırasında müttefikimiz olan Almanların ordusu ısrarla Bağdat’a girmek istemiştir.Bu ısrarlarının sebebini sonradan öğrenmiştik,Almanlar da Irak petrollerinin bulgularına erişmişlerdi.

I. Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 günü imzalanan Mondros Mütarekesi ardından ABD  ‘Fırat’ın Doğusu’ üzerinde hesaplar yapmaya başlamıştı.‘Amerikan Sefareti’nden bir heyet ‘Fırat’ın doğusuna’ giderek araştırmalar yapmaya başlamıştı. Orada ‘Kürt Teali Cemiyeti’nin’ önde gelenlerinden Seyyit Abdülkadir ve Şükrü Mehmet Efendi ile temaslarda bulunmuşlardı.Onlara sordukları üç soru şuydu:

1-Bu bölgedeki Kürt nüfusu sayısı ne kadardır? 2-Trabzon’dan İskenderun’a kadar hangi limanlardan yararlanmak istersiniz? 3-Musul’u Kürdistan topraklarından sayıyor musunuz?

Dün bu hesapları yapan yapılar şimdiki zamanlarda ise bu coğrafyada hüküm sürmek için silahlandırdığı PYD terör örgütünü tetikçi olarak kullanarak hayallerini gerçekleştirmeye çalışıyorlar.Deyim yerinde ise Amerika, Fırat'ın doğusuna bölgedeki PKK varlığını kullanarak yerleşik bir düzen kurmak istiyor. ABD’nin Türkiye üzerindeki emperyalist siyasetleri ve bölge üzerindeki hesaplarının dahilinde Irak işgal edilmiş ve işgalin ardından Irak’ın kuzeyinde Kürt devletçiği kurulurken Güneydoğu Anadolu üzerinde ‘Özerklik Siyaseti’ gündeme oturtulmuştur.Avrupa Birliği de geçmiş süreçlerde özerklik kararları almıştır.ABD emperyalizmin güneyimizdeki silahlandırma hareketlerinin temelinde “Fırat’ın doğusu,Güneydoğu Anadolu ve Fırat’ın batısı olan bölgede BOP’a zemin hazırlayarak maşa bir devlet oluşturma oyunu devreye sokulmuştur.Türkiye için en kritik mesele ise hala Fırat'ın doğusu. Menbiç sonrasında ilk gündeme gelecek olan konu da bu.Fakat Amerikan tarafı da yeni bir yönelim keşfetmediği müddetçe PYD konusunda Türkiye'ye yaklaşmaktan özellikle kaçınıyor. Hazır bu kadar mühimmat yığmışken, hazır bu kadar terörist eğitmişken ve Suriye’de 18 üssü varken.Bu askeri üslerin Türkiye sınırında bulunan Ayn-el Arap bölgesi ve Kamışlı’da kurması ve öte yandan petrol kuyularının olduğu Deyri Zor kırsalına da üs çalışmalarının yapılması meselenin asıl ne olduğunu açık net bir şekilde ortaya koymaktadır.Bu kadar üs bölgesi inşa etmişken bu bölgeyi ve örgütü terk etmesini kimse beklemesin.Böyle bir adım atılması için Amerika'nın dış politika sıralamasının değişmesi lazım.Türkiye Fırat'ın doğusu konusunda çok ciddi.Buraya yönelik operasyon ihtimali en yüksek mercilerden ve en açık biçimde dile getiriliyor.Ancak Amerika'nın varlığı ve desteği sürdüğü müddetçe bu operasyonun çok büyük bir maliyete dönüşme ihtimalini kimse göz ardı etmiyor. Bir gün Türkiye mutlaka bu bölgeye giriş yapacaktır.Ancak aceleci de olmayacaktır.Bu nedenle şimdilik bir çevreleme strateji izleniyor. PYD'nin kontrolündeki bölgede uzun vadeli bir kuşatma uygulanması ve örtülü operasyonlarla PYD'nin zayıflatılması en uygun seçenek gibi. Karaya hapsolmuş ve kuşatılmış bir PYD bölgesinin sürdürülmesi kolay değil. Tabii tam bir kuşatma sağlayabilmek için Irak/İran siyasetinin de devreye girmesi gerekecek. Sincar böglesinden ve Kandil'den geçişleri engelleyecek adımları ancak Irak ve İran’ın destekleri ile mümkündür.

 Şunu tüm dünya bilmeli ki ‘’Türkiye,Fırat'ın doğusu konusunda kararlı ve bu kararlılığında asla geri adım atmayacaktır.’

Dr.İmbat MUĞLU

 
Etiketler: FIRAT'IN, DOĞUSU, NERESİDİR, VE, NEDEN, ÖNEMLİ?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
09 Aralık 2018
SON EVRENSEL İMPARATOR SULTAN II.ABDÜLHAMİT HAN
09 Kasım 2018
ÖDÜL ALAN TERÖRİST
28 Ekim 2018
BİZİM CUMHURİYET
18 Ekim 2018
KUNDAKTAKİ BEBEKTEN KORKAN İNSANLIK DÜŞMANI PKK’NIN KATİL YÜZÜ
30 Eylül 2018
Kadim Şehir Cizre
17 Eylül 2018
12 EYLÜL GELECEĞE DARBE YAPTI
10 Eylül 2018
9 EYLÜL’de ’’Megalo İdea’’ DENİZE DÖKÜLDÜ
31 Ağustos 2018
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
25 Ağustos 2018
PKK TERÖR ÖRGÜTÜ NASIL BİTER
19 Ağustos 2018
55 YILLIK BASIN ÇINARI YAVUZ DONAT İLE; ÖNCE GARP SONRA ŞARK
08 Ağustos 2018
​TESCİLLİ BEBEK KATİLİ PKK
21 Temmuz 2018
Ayşe Tatilden Bir Daha Dönmedi!
16 Temmuz 2018
ÇANAKKALE RUHUNUN YANSIMASIDIR 15 TEMMUZ
13 Temmuz 2018
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi;
05 Temmuz 2018
FETÖ ve PKK’nın Birlik Temeli ‘’Mesele Türkiye Düşmanlığıysa Gerisi Teferruattır’’
28 Haziran 2018
Neden DEVAM
12 Haziran 2018
KANDIL TEK BIR DAĞ DEĞILDIR…
09 Haziran 2018
PKK’yı Terör Örgütü Olarak Görmeyenlere Kısa Bir Hatırlatma
05 Haziran 2018
PKK’NIN KÜRT DÜŞMANLIĞI
28 Mayıs 2018
27 MAYIS 1960 DARBESİ
24 Mayıs 2018
D İ R E N E C E Ğ İ Z
20 Mayıs 2018
NEKBE
07 Mayıs 2018
24 HAZİRAN TÜRKIYE’NIN YENIDEN ŞAHLANIŞININ ADIDIR.
29 Nisan 2018
24 HAZİRAN KIRINTILARDAN KURTULMA GÜNÜDÜR
27 Nisan 2018
Bir Anadolu Yiğidi Abdin Öztürk
23 Nisan 2018
Tek Hikayesi Vatan Sevgisi Olan Kişinin Adıdır Ziya Sözen
19 Nisan 2018
SURİYELİ KARDEŞLERİMİZ
16 Nisan 2018
ODA SEÇİMLERİNDE İHANET ŞEBEKESİ FETÖ KOKUSU
09 Nisan 2018
1000 Yıllık Türk – Kürt Kardeşliği
07 Nisan 2018
KORUCULAR OLMASAYDI...
29 Mart 2018
Türkiye Yanlışı Bozar
18 Mart 2018
ÇANAKKALE DESTANI
13 Mart 2018
ABD’NİN SURİYE TUTARSIZLIĞI
25 Şubat 2018
PKK’nın ‘‘KÜRT KARTI’’ Afrin’de Tutmadı
08 Şubat 2018
AFRİN "Zeytin Dalı Harekatı"
07 Şubat 2018
ZEYTİN DALI HAREKATINDA MESKUN MAHAL MUHAREBESİ
Haber Yazılımı